Gratis levering van 99,00 €
Opslaan in boodschappenlijstje
Een nieuwe boodschappenlijst maken

Paraguayaanse hulst zonder geheimen - yerba mate met het oog van een botanicus

2023-02-01
Paraguayaanse hulst zonder geheimen - yerba mate met het oog van een botanicus

Zoals je waarschijnlijk al weet, is yerba mate een aftreksel van de bladeren en stengels van de Paraguayaanse hulstplant. Vandaag gaan we ons concentreren op deze plant - we komen te weten waar hij vandaan komt, hoe hij eruitziet en aan welke planten hij nauw verwant is. Leer hulst kennen!

Paraguayaanse hulst als ingrediënt in energieke infusies

Honderden jaren geleden ontdekten de Guarani-indianen die in het gebied van Paraguay, Brazilië, Argentinië en Uruguay woonden, een wonderboom die groeide in het oerwoud rondom hun stam. Ze wisten nog niet dat het Paraguayaanse hulst was, maar ze kenden wel de eigenschappen ervan. Ze merkten dat ze, door op de vers geplukte bladeren te kauwen, zich gestimuleerd, energiek en sterker geconcentreerd voelden. Deze eigenschappen bleken zeer nuttig tijdens de urenlange slopende jacht. De plant werd zo belangrijk in hun cultuur dat ze haar omringden met een bijna religieuze cultus, omdat ze geloofden dat ze een geschenk van de goden was. Vele jaren lang was het hun geheim - tot de komst in Zuid-Amerika in de 17e eeuw van indringers van overzee en met hen missionarissen van de jezuïetenorde, die belangstelling kregen voor het leven en de cultuur van de Indianen. Een plant, die door de inheemsen "caá mati" werd genoemd, trok de bijzondere aandacht van de monniken. De jezuïeten gaven de plant een nieuwe naam, een combinatie van het Spaanse woord "hierba", het Portugese "erva" en het Latijnse "herba" (die alle "kruid" betekenen), en het woord "mati", dat in de Kéchua-taal "kalebas" betekent (een vat gemaakt van de natuurlijke vrucht van de kalebas waarin een aftreksel van hulstbladeren wordt gedronken). Zo ontstond de yerba mate die wij vandaag de dag kennen.

Yerba mate - is het een thee?

Vaak kom je de termen "yerba mate thee" of "Paraguayaanse thee" tegen. Deze zijn niet helemaal correct. Hoewel thee en yerba mate veel gemeen hebben - het zijn infusies op basis van gedroogde en gemalen bladeren, ze hebben heet water nodig om te trekken en het bereidingsproces zelf creëert een soort ritueel, ze bevatten vitaminen, mineralen en cafeïne, zij het in verschillende concentraties - is het belangrijkste verschil de plant waarvan ze worden gemaakt. Thee (Camellia sinensis, Latijn) en yerba mate (Ilex paraguariensis, Latijn) zijn twee verschillende planten, die tot verschillende soorten behoren en bovendien in totaal verschillende delen van de wereld voorkomen. Waarom verschijnen er dan termen als "Paraguayaanse thee"? Het is waarschijnlijk een overblijfsel van de activiteiten van de jezuïeten, die probeerden yerba mate onder de Europeanen te verspreiden. Het was veel gemakkelijker om het wonderbaarlijke brouwsel van de Guarani-indianen voor te stellen als "thee", gemaakt van de bladeren van de Paraguayaanse hulst, dan als het exotische "yerba mate".

Oesterzwam - oorsprong

Laten we even teruggaan naar wat hulst is en hoe hij wereldwijd steeds populairder is geworden. De plant werd al in de 19e eeuw bestudeerd. De Latijnse naam, Ilex paraguariensis, werd gegeven door de Franse botanicus Augustin Saint-Hilaire in 1822. Hoewel liefhebbers van yerba mate nu bijna overal ter wereld te vinden zijn, is het verspreidingsgebied van de Paraguayaanse hulst strikt afgebakend en beperkt tot slechts vier Zuid-Amerikaanse landen: Brazilië, Paraguay, Argentinië en Uruguay. De eerste drie worden beschouwd als de belangrijkste producenten en exporteurs van yerba mate ter wereld. In Uruguay groeien de Yerba Mate-struiken weliswaar op natuurlijke wijze, maar van de bladeren wordt meestal geen gedroogde Yerba Mate gemaakt. Dit heeft te maken met de slechte economische en bedrijfssituatie van het land. Het voorkomen van yerba mate in Zuid-Amerika hangt nauw samen met het feit dat de plant de juiste omstandigheden nodig heeft om goed te kunnen groeien. Een daarvan is de hoogte, die tussen 400 en 800 meter boven de zeespiegel moet liggen. Daarnaast is de grondsoort een belangrijke overweging. Paraguayaanse hulst houdt van vruchtbare grond, rijk aan minerale zouten, met een licht zure pH. Ook de luchttemperatuur en de blootstelling aan de zon zijn van groot belang. Wat de temperatuur betreft, is de optimale waarde 20-25 graden Celsius. Yerba mate wordt het vaakst aangetroffen omringd door hoge bomen, die zorgen voor voldoende verspreiding van het zonlicht, wat vooral voor jonge exemplaren van de Paraguayaanse hulst belangrijk is.

Paraguayaanse hulst - hoe ziet hij eruit?

De Paraguayaanse hulst, waaruit yerba mate wordt gewonnen, is een groenblijvende boom uit de hulstfamilie. Het is een zeer grote groep planten die meestal de vorm hebben van bomen of struiken. Wat ze gemeen hebben zijn enkele groene bladeren en vlezige bessen, meestal rood van kleur. Interessant is dat de Paraguayaanse hulst verwant is aan de bekende stekelige hulst, die in Polen voorkomt. Ook nauw verwant is de Ecuadoraanse Ilex guayusa, ook bekend als guavehulst of gewoon guayusa. Op basis van guayusa wordt dezelfde als Paraguayaanse hulst gebruikt om een aftreksel te maken, dat vergelijkbare effecten heeft, maar een iets mildere, meer kruidige smaak.

Paraguayaanse hulst kan tot een tiental meter hoog worden, hoewel volwassen exemplaren meestal ongeveer 8 meter worden. Hij heeft gladde, lichtgekleurde schors en glanzende bladeren, omgekeerd eivormig, getand en tot enkele centimeters lang. De bloeiperiode van de hulst valt in het laatste kwartaal van het jaar en duurt meestal van oktober tot december. De kleine witte of crèmekleurige bloemen gaan dan over in ronde, rode vruchten. De bladeren en stengels zijn echter het meest waardevolle deel van de plant: ze worden gebruikt om kostbare, wereldwijd gewaardeerde infusies te bereiden, en extracten van hulst worden zelfs gebruikt in cosmetica.

Van struik tot infuus. Welke eigenschappen heeft Paraguayaanse hulst?

Mate, de beroemde Zuid-Amerikaanse thee, is niets anders dan een infusie op basis van de bladeren en twijgen van de Paraguayaanse hulstboom. Om van zijn buitengewone eigenschappen te genieten, volstaat het echter niet verse bladeren van de boom te plukken en er water aan toe te voegen. In de realiteit van de commerciële teelt kan men tot 40 kilogram bladeren per struik verkrijgen. Ze zijn groenblijvend en worden eens in de twee of drie jaar geoogst. Na deze periode zijn ze namelijk volgroeid en vertonen ze de meest waardevolle eigenschappen. De plant wordt met de hand geoogst door kleine takjes met de bladeren af te snijden. De geoogste grondstof wordt boven een speciale haard of met hete lucht gedroogd. Vervolgens wordt het fijngemalen en in jutezakken verpakt om te rijpen. Afhankelijk van de gewenste smaak van de infusie kan dit enkele tot enkele maanden duren. Langer gerijpte Paraguayaanse hulst heeft over het algemeen een evenwichtiger karakter, zonder intense bitterheid. Na het rijpen kiezen veel producenten ervoor om het geheel opnieuw te malen. Pas na deze verwerking kan de grondstof zijn weg vinden naar pakjes en winkelschappen, en uiteindelijk eindigen als ingrediënt van een gezond en natuurlijk cafeïnehoudend brouwsel!

Dat klopt, maar wat zit er in de bladeren van de Paraguayaanse hulst en ook in de yerba mate-infusie? Het belangrijkste ingrediënt in de Paraguayaanse hulst "thee" is cafeïne, die stimuleert, de concentratie verhoogt en het gevoel van vermoeidheid wegneemt. Het stimulerende effect van yerba mate is zo sterk dat steeds meer mensen het aftreksel beschouwen als een alternatief voor koffie. Bovendien bevat yerba mate veel verbindingen die waardevol zijn voor het lichaam, zoals vitaminen, mineralen, polyfenolen en chlorogeenzuur.

Paraguayaanse hulst - kan die thuis worden gekweekt?

Tot slot gaan we in op een vraag die u ons vaak stelt: is het mogelijk thuis hulst te kweken? Zoals u weet, ligt Europa ver van het natuurlijke verspreidingsgebied van de plant. Het blijkt echter dat niets u ervan weerhoudt om hulst in uw eigen omgeving te kweken! Er moeten echter enkele belangrijke regels in acht worden genomen. Na aankoop moeten de zaden een dag in lauw water weken. Pas dan kunnen ze worden gezaaid. Paraguayaanse hulst vereist grond met een pH-waarde tussen 5,8 en 6,8. De zaden moeten in de grond worden gestopt op een diepte van 3-4 millimeter, en de pot moet op een zonnige en warme plaats worden gezet. De optimale temperatuur voor de ontwikkeling van de plant is 23°C-25°C overdag en 18°C-20°C 's nachts. Als aan al deze eisen wordt voldaan, kan uw hulst in pot enkele tientallen centimeters hoog worden. Reken echter niet op een oogst van cafeïnerijke bladeren. Natuurlijk kunnen we er stuurman van bereiden. Er zal echter zo weinig gedroogd worden dat het waarschijnlijk beter is om de struik met rust te laten en hem puur als ornament te behandelen. En als je zin hebt in een aftreksel, kun je beter gewoon je favoriete yerba uit de winkel pakken.

Aanbevolen

CBSe Energia Guarana 0.5kg

CBSe Energia Guarana 0.5kg

6,29 € incl. BTW/1stuk(12,58 € / kg incl. BTW)
Yerba Verde Mate Green Limon 0,5kg

Yerba Verde Mate Green Limon 0,5kg

7,17 € incl. BTW/1stuk(14,34 € / kg incl. BTW)
Yerba Verde Mate Green Energia 0,5kg

Yerba Verde Mate Green Energia 0,5kg

7,17 € incl. BTW/1stuk(14,34 € / kg incl. BTW)
Yaguar Guarana Energia 0,5kg

Yaguar Guarana Energia 0,5kg

8,77 € incl. BTW/1stuk(17,54 € / kg incl. BTW)
pixel